การศึกษาที่อยู่อาศัยขนาดจำกัดในเมือง : กรณีศึกษา ตึกแถวชุมชนริมคลองโอ่งอ่าง

เรื่อง: Shayangkoon

 

630518 1

 

Q : เพราะอะไรถึงเลือกเรียนสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นครับผม

 

A : จริงๆ แล้วก็จะมีแบคกราวนด์มาจากที่ได้เริ่มไปลงพื้นที่กับอาจารย์กอล์ฟ เกรียงไกรครับ ได้เริ่มเรียนรู้ในเรื่องของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นว่าเป็นอย่างไร ผมก็มองว่าถ้าได้ลงเรียนก็อาจจะนำเอาความรู้ของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น นำมาใช้ควบคู่กับงานดีไซน์ได้

ตอนแรกมีทางเลือกไว้หลายทางครับ พลังงาน คอนเซ็ปต์ ที่อยากจะลงเรียน แต่พอมาดูในลักษณะเนื้องานที่คิดว่าจะไปต่อ ก็อาจจะตรงโจทย์กับสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นครับ ในตอนแรกที่มองไว้นะ

 

 630518 2

 

Q : ชอบอะไรในการเรียนสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นครับ

 

A : ต่างกันนะครับระหว่างก่อนเข้าเรียน แล้วก็ตอนที่ได้เข้าไปเรียนแล้ว คือทางผมเองก็กลายเป็นว่าไม่ได้มีความชอบในการเป็น Local หรือ Traditional ที่ค่อนข้างชัดเจนขนาดนั้นครับ กลับกลายเป็นว่าชอบในความเป็นสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในลักษณะเมืองมากกว่า อย่างเช่นตึกแถว ที่ค่อนข้างจะไม่ได้มีความสวยงามชัดขนาดที่ว่าเราจะต้องไปทำการเลือกเป็น Type ในการศึกษา แต่เลือกในวิถีชีวิตของคนกับ Space มากกว่า ว่ามีภูมิปัญญาในการจัดวางพื้นที่อย่างไร เลยเริ่มมีความคิดที่เปลี่ยน จากที่เรียนวิชาภูมิปัญญา ก็กลายเป็นว่าสิ่งที่เรานำมาเขียนในบทความกลายเป็นเรื่องความเชื่อกับพื้นที่มากกว่าไปเก็บรูปแบบทางสถาปัตยกรรม เป็นอะไรอย่างนั้นมากกว่า

 

 630518 3

 

Q : จากหัวข้อวิทยานิพนธ์ เพราะอะไรถึงสนใจ Space รูปแบบนี้ครับ

 

A : จริงๆ ส่วนตัวผม ผมสนใจประเด็นการศึกษาในพื้นที่จำกัด พื้นที่แคบ แต่ว่าในลักษณะตอนแรก เราหาพื้นที่ที่พอจะทำการศึกษาได้และมีประวัติศาสตร์ยาวนาน ตอนแรกเลยก็อยากจะลองศึกษาพื้นที่ที่สยาม เริ่มมีการถูกปรับเปลี่ยน มีไฟไหม้ ลิโด้ อะไรอย่างนี้ แต่ว่าค่อนข้างยากที่เก็บข้อมูล ด้วยความที่ Commercial มาก ตอนแรกผมสนใจในส่วนของเนื้อหาส่วนดาดฟ้าด้วยซ้ำ กลายเป็นว่าดาดฟ้าของตึกแถว ถูกใช้งานเป็นที่อยู่อาศัยที่มี Platform อะไรบางอย่างที่เป็นพื้นที่ Sharing กัน อย่างเราจะเจอได้ชัดที่สำเพ็งอย่างนี้ครับ กลายเป็นว่าทั้ง Floor กลายเป็นที่พัก เราเลยลองมาทำการรีเสิร์ชตึกแถวในรูปแบบที่มีข้อจำกัด กลายเป็นว่าพื้นที่ตึกแถวที่ติดคลองแถวสะพานเหล็ก กับสะพานหันเป็นส่วนใหญ่นะครับ เป็นพื้นที่เศษส่วนที่เหลือจากการขยายตัวของตึกแถว ที่เกิดขึ้นมาจากการตัดถนน ผมก็เลยเลือกใช้พาร์ทนั้นเป็นลักษณะที่บ่งบอกได้ว่า พอเหลือพื้นที่แค่นี้ แล้วมีการก่อสร้างขึ้นมา ถูกจัดการพื้นที่อย่างไร มีองค์ความรู้ มีภูมิปัญญาในชุมชนอย่างไร แล้วก็ในพื้นที่นั้นเราสามารถที่จะ Observe ได้ส่วนหนึ่งด้วย โดยที่สามารถเห็นภาพรวมของตัวรูปแบบตึกแถว แล้วก็คนในชุมชนเองมีความเป็นมิตรบางอย่างเนื่องจากมีการต่อต้านจากบางส่วน เค้าก็อยากจะอธิบายอยากจะเล่าให้เราฟังเรื่องนี้ ก็เลยพูดคุยได้ สามารถเก็บข้อมูลได้ ลักษณะข้อมูล Type เพียงพอต่อการใช้งานครับ

 

 630518 4

 

Q : ช่วยเล่าถึงความพิเศษของพื้นที่ตรงนั้นให้ฟังหน่อยครับ

 

A : มันมีความหลากหลายจนเราคิดไม่ถึงเลยครับ ผมประทับใจมากที่สุดเรื่องหนึ่งเลยก็คือ พื้นที่ขนาดแคบ 3×2.5 เมตร นี่คือพื้นที่รอบตึกแถว 1 unit นะครับ คือซอย 4 ชั้นในลักษณะภายนอกที่เป็น 2 ชั้นได้ครับ เพื่อให้คนพักอยู่ภายในนั้นทั้งหมด 8 คน นี่คือพอเรามาเห็น Space ในแง่หลักของทฤษฎีการออกแบบจริงนั้นไม่สามารถทำได้เลย แต่ในแง่ของการอยู่อาศัยจริง พวกเค้าสามารถเลือกที่จะจัดสรรพื้นที่ในลักษณะนี้ได้โดยที่ ช่วงกลางวันทำการค้าขายและมีพื้นที่ครัวในนั้นด้วย เลยน่าสนใจ ว่าลักษณะที่น่าสนใจอีกอย่างก็คือว่า พื้นที่ถูกปรับเปลี่ยนตามช่วงเวลาชัดเจนมากครับ ช่วงตี 5 ตื่นมาจากพื้นที่นั้นที่ถูกใช้นอน ก็ถูกเปลี่ยนเป็นครัว พื้นที่นี้จะถูกปรับเปลี่ยนไปอีกตามช่วงเวลา กลายเป็นว่า Space ถูกใช้งานจนล้นออกมาในลักษณะของพื้นที่ที่มีอยู่เท่านั้น

630518 5

 

Q : พอได้ลงลึกไป Study ตรงนี้ เราสามารถนำมาปรับใช้ได้อย่างไรบ้างครับ

 

A : จริงๆ ค่อนข้างนำมาใช้ได้เยอะพอสมควรเลยนะครับ เหมือนกับว่า พอเราได้โจทย์ตึกแถวในงานออกแบบ ก็ตอบโจทย์อยู่แล้วว่าลูกค้าต้องการฟังก์ชั่นที่เยอะในพื้นที่ที่มีอยู่เท่านั้น และสามารถอยู่อาศัยได้จริง ก็เหมือนกันว่าเราได้ศึกษาจากวิถีชีวิตของคนที่อยู่ในพื้นที่ค่อนข้างจำกัด เราได้เห็นไอเดียบางอย่าง แล้วดึงนำมาปรับใช้ในการออกแบบได้ครับ แต่ก็จะเป็นประเภทอาคารที่ค่อนข้างมีข้อจำกัด

 

 630518 6

 

Q : พอได้มาเรียน ชอบอะไรในการมาเรียนสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ที่ศิลปากรครับ

 

A : หลักๆ เลย ผมชอบการ Debate ที่เป็นการแลกเปลี่ยนความรู้กัน คือทุกคนต้องพูดออกมาเพื่อที่จะหา เพื่อที่จะเปิดเพดานชุดใหม่ เพื่อขยายในส่วนของทฤษฎีที่มีการอธิบายในเรื่องของความเป็นพื้นถิ่น หรืออาจจะกลายเป็นตึกแถวที่เป็นโมเดิร์นก็ได้ในอนาคต สุดท้าย Frame ของทฤษฎีก็จะขยายขึ้นไป ต่อยอดองค์ความรู้ มากกว่าที่เราจะต้องมานั่งเรียนทฤษฎี เพื่อทำความเข้าใจทฤษฎี แล้วก็จบที่ทฤษฎีที่มี แต่นี่เหมือนกับการต่อยอดไป เป็นการได้ความรู้ใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นจากคนในคลาส ที่มีการแลกเปลี่ยนกัน ผมว่าเรียนสนุกแล้วก็ได้ทำความเข้าใจ

 

 

#archsu #VernacularArchitecture #ศิลปากร #สถาปัตย์พื้นถิ่น #สถาปัตย์ศิลปากร

 

 

Tel. 0-2221-5877 Fax. 0-2223-9288
architecsu@gmail.com
www.arch.su.ac.th
ผู้เข้าชมวันนี้:
590